POŞETLE SEYAHAT

Sırt Çantası (ya da nam-ı diğer Mochiller / Backpacking) Olayı

Büyük sırt çantasıyla, üniversitenin ilk yıllarında katıldığım dağcılık kulübü vasıtasıyla tanışmıştım. Dağcılıkta elzem olan sırt çantası seyahat halinde de verdiği hareket rahatlığı ve taşıma kolaylığı ile avantajlı gibi görünse de bir de işin sinir bozucu tarafı vardı. O da gittiğin yerlerdeki yerli halkın sana uzaylı, öcü veya daha kötüsü turist muamelesi yapamasıydı.

O zamanlar kıçımızda don olmadığından zar zor para denkleştirip aldığım çanta sırtımda, arkadaşlarla yurt sınırları dahilinde iyi kötü gezmeye çalışıyorduk; otostop, dolmuş, otobüs artık ne denk gelirse. Ve yerel halkla karşılaşmaların akabinde gelen ‘hello’ya ise ‘ne helosu lan?’ şeklinde karşılık vermekte beis görmüyorduk. Çünkü oldum olası yabancı sanılmaktan nefret etmişimdir. Gerçi bazen uzun saçımız yüzünden yiyeceğimiz sopayı, sırt çantasının çakallara verdiği yanılsama ile kurtarıyorduk belki, ama yine de hayatım boyunca sırt çantası ile gezmek bana hep bir külfet olarak görünmüştür.

***

Olay şöyle de okunabilmektedir: sırt çantamda özgürlüğüm var benim, uyku tulumum çadırımla kimseye minnet de etmem, istediğim zaman kopar giderim[1].

Nah gidersin!

Bu işler ilk kez keşiflerde yani insan evladının ayak basmadığı yerlere gidildiğinde, daha sonra da özellikle hippilik zamanında turizmin yaygın olmadığı zamanlarda zaten yapılmıştı. Bu saatten sonra ise fevkalade lüzumsuz bir biçimde, ülkemizde henüz keşfedilmeye çalışılan ve ucuz yollu gösterilmek istenen gezilerin alamet-i farikası olma yolundadır.

Gerçekten, çok düşük bütçeyle seyahat eden gençlerimiz var aramızda ki onlara bir şey dediğim yok. Benim sözüm daha çok ‘sırt çantamı alıp çıkıyorum’ diye başlayan, sikik zengin bebelerinin boktan gezi yazılarında karşımıza çıkan, Amerika’nın yüz bin milyarıncı keşfi tarzı tıpkı yazılarında sergilenen dingilce davranış kalıbınadır. Şurada şu yapılmazsa olmazmış, burada bunu yemezsen buraya gelmenin bir anlamı yokmuş. Bok ye bok!

Ulan zaten bunlar yaşanmış, buralar tüketilmiş, içlerine sıçılmış, senin dikeceğin tüy de eksik kalsın lütfen. Biz ne anlatıyoruz burada, yapılmayanı yapmak, götünün yemeyeceği yerlere gitmek seyyahlıktır. Hayır, edebi bir yanın da yok ki. Bak, biz yazıyor muyuz burada her bir yaşadığımızı, gördüğümüzü? Hayır! (Gerçi bazı şeyleri yazmak sakat, o da ayrı bir husus tabii…)

Daha önce belirttiğimiz üzere sırt çantası, bir yandan da gittiğiniz fakir ülkelerde feci biçimde, turistin de simgesi olarak haklı biçimde antipati topluyor. Yani onlara göre yolunacak kazsın, tam bir malsın ve yahut ülkelerine yiyip-içip-sıçmaya gelen bir hıyarsın. Doğru, kesinlikle doğru.

Bu yaşa geldik hala çanta doldurmayı öğrenemedik

Zira artık gezginle turisti dış görünüşü ile ayırmak zor. Ancak konuştukça anlayabiliyorsun karşındaki ne menem bir şey ama o da zor be. Nedeni ise benim gibi düşünen insanların herkesle muhatap olmak istememesi. Kaldığın bir yerde belki kırk kişi oluyor ve hepsiyle tanışabilmen zaten olası değil. Eh belli bir süre sonra hep aynı klişe sohbetleri yapmaktan da bıkıyorsun. İnsanların cahilliği, oryantalist bakış açıları ve bir sürü klişe muhabbet de insanı tiksindiriyor, canını bezdiriyor. Kardeşim madem geziyorsun biraz bir şeyler oku yahu.

Dünyaya kütük gelmiş olabilirsin ama en azından dünyadan bir ağaç olarak ayrıl çok rica ediyorum. Bıktım gavura bizim dilin yarısı Arapça kelimelerden oluşuyor ama gramer yapısı Japoncaya benziyoru anlatmaktan. E tabii onlar da haklı, beyin mıncıklaması geçirmek istemiyor zavallı. Klişe denizinde yaşamak ne hoştur ve de ne boştur…

O yüzden büyük kentler yerine ücralarda dolaşarak bir şey öğrenmeye meyilli insanlarla veya gerçek gezginlerle tanışmak daha olası. Ücra olunca da ne yazık ki sırt çantası taşımak da şart. Zira Amazonlara veya Moğolistan’a benim emektar çek-çek ile gitmek sırt çantası ile gitmekten daha absürt olurdu.

Turizmin belki de çok kötü bir şey olmadığı zamanlardan

 

Poşet

Yıllar önce İstanbul’a uzun yıllardır görmediğim bir arkadaşımı görmeye gidecektim. Herif yurtdışından tatile gelmişti. Neyse, bir kaç günlük yol için yanıma bir iki eşya alsam yeterdi ama o da ne? Ufak sırt çantamı bir arkadaşa ödünç vermiştim ve evde de başka bir taşıma aracı yoktu.

O an kafamda bir şimşek çakıyor ve sağlam bir poşet bulup donu, atleti, diş fırçasını filan torbaya dolduruyorum. Hiç de fena görünmüyor. Ne bir gezgin, ne de bir turistim, bildiğin normal vatandaşım ama şehirlerarası yolculuk yapacağım.

Çok pratik bir çözümdü bu. Poşet delik olmadığından yağmura karşı korunaklıydı. Açıp kapatması da çok kolaydı. Elini daldırınca istediğin şeyi buluyordun…

Üçü bir arada

Yıllar sonra Arap Körfezi ülkelerinin birinde yaşarken, yakınlarda bulunan bir diğerine gitmek gerekiyordu. Eh, iyi kötü iş adamı gibi bir şey olduğumdan sırt çantam yoktu tabii. Çek-çek de gözüme büyük görünmüştü zira iki gün için yanıma ne alacaktım ki? O an eski dostum olan poşeti hatırlıyorum, benimle beraber seyahat edecek olan ortağım da aynını yapıyor ve poşetle yapılan ilk uluslararası yolculuğun kahramanları oluyoruz. Neyse ki gittiğimiz ülke de saçma sapan bir yer de (Bahreyn), girişteki görevliler olayı garip karşılamıyor.

Ne var ki gaza gelen ortağım aynını bensiz Dubai’ye giderken deneyince, ki oranın götü kalkıktır, görevli bunu durdurmuş: “hemşerim nereye böyle, hayırdır?” diye. Böyle bir durumda önce düzgün bir İngilizce ile sert bir yanıt vermek mi yeğdir yoksa Arapça yumuşak bir yanıt mı? Bilemiyorum ama bizim ortağın ağzı iyi laf yapar da o şekilde yırtmış. Ben olsam büyük olasılıkla ilk uçakla geri postalanırdım yaratacağım gerginlikten dolayı. Kaç kez başıma geldi oradan biliyorum.

O yüzden belki şekilli bir markanın poşetini taşımak daha iyi bir çözüm olabilir.

Bu minvalde kısa süreli yolculuk yaparken mal bir turist gibi görünmemek isteyenlere duyurulur.

 

———————————————————————————————————-

[1] Yıllar önceki özgür kız temalı reklamlar geldi aklıma, hemen akabinde de konuyla ilgili karikatür.

Yanıtla